ศัพท์รากฟันเทียม
เป็นศัพท์เกี่ยวกับขั้นตอน วิธีการ และภาวะแทรกซ้อนของการรักษาด้วยรากฟันเทียม
ศัพท์ 12 คำ
- รากฟันเทียมDental implantเป็นการรักษาที่เชื่อมชิ้นงานทันตกรรมประดิษฐ์เข้ากับรากฟันเทียม (ส่วนใหญ่เป็นไทเทเนียม) ที่ฝังในกระดูกขากรรไกรตรงตำแหน่งฟันที่สูญเสียไป เพื่อทดแทนฟันที่หลุดไปรากฟันเทียม
- การเชื่อมประสานของกระดูกกับรากฟันเทียม (Osseointegration)Osseointegrationหมายถึงภาวะที่พื้นผิวของรากฟันเทียมกับกระดูกที่มีชีวิตโดยรอบเชื่อมต่อกันโดยตรงทั้งในเชิงโครงสร้างและการทำงานรากฟันเทียม
- การปลูกกระดูกBone graftเป็นหัตถการที่ใส่วัสดุปลูกกระดูกเพื่อเพิ่มความสูงและความกว้างของกระดูก เมื่อกระดูกในตำแหน่งที่จะฝังรากฟันเทียมมีปริมาณไม่เพียงพอรากฟันเทียม
- การยกพื้นไซนัส (Sinus Lift)Sinus floor augmentationเป็นการผ่าตัดยกพื้นของโพรงไซนัสขากรรไกรบน (โพรงอากาศในกระดูกขากรรไกรบน) ขึ้น เพื่อเพิ่มความสูงของกระดูก เมื่อกระดูกที่เหลือไม่สูงพอสำหรับรากฟันเทียมบริเวณฟันกรามบนรากฟันเทียม
- รากฟันเทียมสั้น (Short Implant)Short dental implantเป็นรากฟันเทียมที่สั้นกว่าความยาวปกติ (โดยทั่วไป 6 มม. หรือน้อยกว่า) พิจารณาใช้เมื่อต้องการฝังในตำแหน่งที่กระดูกไม่สูงพอ โดยไม่ต้องปลูกกระดูกหรือยกไซนัสรากฟันเทียม
- การฝังรากฟันเทียมทันที (Immediate Placement)Immediate implant placementเป็นวิธีฝังรากฟันเทียมลงในตำแหน่งนั้น (เบ้าฟันที่ถอน) ทันทีในวันที่ถอนฟันรากฟันเทียม
- การรับแรงทันที (Immediate Loading)Immediate implant loadingเป็นวิธีที่ต่อชิ้นงานทันตกรรมประดิษฐ์เข้ากับรากฟันเทียมภายในระยะเวลาสั้นหลังฝัง (ตามนิยามของศัพท์ทางการแพทย์มาตรฐานสากล คือภายใน 1 สัปดาห์) เพื่อให้รับแรงได้รากฟันเทียม
- รากฟันเทียมแบบไม่เปิดเหงือกFlapless implant surgeryเป็นวิธีฝังรากฟันเทียมผ่านรูเล็ก ๆ โดยไม่ต้องกรีดเหงือกเป็นแผลใหญ่เพื่อเปิดเหงือกขึ้น (ไม่เปิดแฟลป)รากฟันเทียม
- โรคเนื้อเยื่อรอบรากฟันเทียมอักเสบ (Peri-Implantitis)Peri-implantitisโรครอบรากฟันเทียมแบ่งเป็นภาวะเยื่อบุรอบรากฟันเทียมอักเสบ (Peri-Implant Mucositis) ที่การอักเสบจำกัดอยู่เฉพาะเยื่อบุ และโรคเนื้อเยื่อรอบรากฟันเทียมอักเสบ (Peri-Implantitis) ที่นอกจากเยื่อบุอักเสบแล้ว กระดูกที่รองรับรากฟันเทียมยังค่อย ๆ ลดลงด้วยรากฟันเทียม
- ภาวะกระดูกขากรรไกรตายที่เกี่ยวข้องกับยา (Medication-Related Osteonecrosis of the Jaw)Medication-related osteonecrosis of the jawหมายถึงภาวะที่ผู้ที่ใช้อยู่หรือเคยใช้ยาต้านการสลายกระดูกที่ใช้รักษาโรคกระดูกพรุนและมะเร็ง (บิสฟอสโฟเนต ดีโนซูแมบ เป็นต้น) เพียงอย่างเดียว หรือใช้ร่วมกับยาต้านการสร้างหลอดเลือดหรือยาปรับภูมิคุ้มกัน มีกระดูกขากรรไกรโผล่ออกมา หรือคลำพบกระดูกผ่านรูทะลุ และไม่หายนานกว่า 8 สัปดาห์รากฟันเทียม
- อะบัตเมนต์ (Abutment)Dental abutmentเป็นชิ้นส่วนที่ต่อบนตัวรากฟันเทียม (Fixture) เพื่อรองรับและเชื่อมต่อกับชิ้นงานทันตกรรมประดิษฐ์ที่อยู่ด้านบนรากฟันเทียม
- ซีทีทางทันตกรรม (CBCT)Cone-beam computed tomographyเป็นการตรวจด้วยภาพทางทันตกรรมที่ถ่ายโดยหมุนรังสีเอกซ์รูปกรวย เพื่อแสดงฟันและกระดูกขากรรไกรเป็นภาพสามมิติรากฟันเทียม
หมวดอื่น
คำอธิบายศัพท์นี้เป็นข้อมูลทางการแพทย์ทั่วไปและไม่สามารถใช้แทนการวินิจฉัยของแต่ละบุคคล การตัดสินใจว่าจะรักษาหรือไม่และด้วยวิธีใดจะทำหลังการตรวจและการปรึกษา